برگزاری کارگاه منطقه پیشگیری از خود کشی در مرکز مشاوره و سبک زندگی دانشگاه تبریز

به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی (۱۰ سپتامبر) و با هدف ارتقای دانش تخصصی و تقویت مهارت‌های عملیاتی مشاوران و روان‌شناسان، کارگاه آموزشی تخصصی‌ با عنوان "پیشگیری از خودکشی و رفتارهای خودآسیب رسان" با تدریس ارزشمند دکتر زارعان، عضو محترم هیأت علمی دانشگاه تبریز، برای روئسا، مشاوران و کارشناسان منطقه سه مراکز مشاوره برگزار گردید. این کارگاه با استقبال پرشور متخصصان حاضر در منطقه روبرو شد

اهداف برگزاری کارگاه:

 افزایش دانش و حساسیت مشاوران نسبت به علائم هشداردهنده و عوامل خطرساز خودکشی،آموزش مهارت‌های ارزیابی و غربالگری سریع و مؤثر افراد در معرض خطر، ارائه راهبردهای مداخله در بحران و تکنیک‌های مصاحبه انگیزشی، تاکید بر اهمیت نقش مشاوران به عنوان خط مقدم پیشگیری و مداخله و ایجاد فضایی برای تبادل تجربیات و چالش‌های پیش‌روی متخصصان منطقه

سرفصل‌های محوری:

 کارگاه دکتر زارعان در این کارگاه فشرده و غنی، مطالب خود را در چند محور اصلی ارائه نمودند:

• اپیدمیولوژی و مفاهیم پایه: ارائه آمارهای جهانی و ملی مربوط به خودکشی و رفتارهای خودآسیبرسان با نگاهی موشکافانه، تعریف دقیق مفاهیم "ایده‌پردازی خودکشی"، "اقدام به خودکشی" ، بررسی تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی در بروز پدیده خودکشی در ایران
• عوامل خطرساز و عوامل محافظت‌کننده : بررسی عمیق عوامل روانی-اجتماعی، زیستی، محیطی و اقتصادی که فرد را مستعد خودکشی می‌کنند (از جمله افسردگی، سوءمصرف مواد، احساس تنهایی، بیکاری، و سابقه قبلی) معرفی و تقویت عوامل محافظت‌کننده همچون مهارت‌های حل مسئله، تاب‌آوری، حمایت اجتماعی قوی، باورهای مذهبی و دسترسی به خدمات سلامت روان
• ارزیابی و غربالگری: آموزش تکنیک‌های مستقیم و غیرمستقیم برای پرسش در مورد افکار خودکشی بدون ایجاد حس ناامیدی یا قضاوت در مراجع. · معرفی و آموزش استفاده از ابزارهای استاندارد غربالگری مانند "پرسشنامه غربالگری افکار خودکشی" و چگونگی تفسیر نتایج آن، تاکید بر این نکته که: "پرسیدن در مورد خودکشی، ایده آن را در ذهن فرد ایجاد نمی‌کند، بلکه دریچه‌ای برای صحبت و کمک باز می‌کند." - مداخله در بحران و مصاحبه انگیزشی: ارائه پروتکل‌های عملی برای مدیریت حاد بحران خودکشی (ایمن‌سازی محیط، برقراری ارتباط امن، تهیه طرح ایمنی). · آموزش تکنیک‌های مصاحبه انگیزشی (Motivational Interviewing) برای افزایش تمایل فرد به پذیرش کمک و مشارکت در درمان، نقشه‌راه برای ایجاد "طرح ایمنی شخصی" (Safety Plan) به صورت مشارکتی با خود مراجع
• پیگیری و ارجاع: · تشریح فرآیند صحیح ارجاع به سطوح تخصصی‌تر (روانپزشکان، بیمارستان‌ها) و اهمیت پیگیری مستمر پس از ارجاع، بحث در مورد چگونگی برقراری ارتباط با خانواده فرد در معرض خطر و درگیر کردن آنان در فرآیند درمان، با رعایت اصل محرمانگی

فضای کارگاه و روش تدریس این کارگاه به صورت تعاملی و مشارکتی برگزار شد. دکتر زارعان با بهره‌گیری از روش‌های متنوعی از جمله: · ارائه مطلب علمی: به همراه پاورپوینت جامع و به روز. · تحلیل موردی (Case Study): بررسی موارد واقعی (با رعایت اصل محرمانگی) برای درک بهتر چالش‌های عملی، تمرین سناریوهای مصاحبه و مداخله توسط شرکت‌کنندگان،

پرسش و پاسخ: اختصاص زمان قابل توجه به پاسخگویی به سؤالات و دغدغه‌های مشاوران

 این تنوع در روش تدریس، باعث شد مطالب تئوری به شکلی ملموس و کاربردی به مخاطبان انتقال یابد.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری:

 در پایان این کارگاه ارزشمند، شرکت‌کنندگان بر این باور بودند که این دوره نه تنها در بروزرسانی دانش آنان موثر بود، بلکه به آنان ابزارهای عملی و اعتماد به نفس بیشتری برای مواجهه با یکی از چالش‌برانگیزترین  مشکلات را در حرفه خود داد. دکتر زارعان در جمع‌بندی نهایی خود تأکید کردند: "پیشگیری از خودکشی یک مسئولیت جمعی است و مشاوران و روان‌شناسان، نگهبانان خط اول این جبهه هستند. شناخت عمیق، ارزیابی دقیق و مداخله به موقع ما می‌تواند جرقه‌ای برای بازگشت امید به زندگی در افراد باشد." این کارگاه گامی مؤثر در راستای افزایش توانمندی تیم تخصصی منطقه سه مراکز مشاوره و نهایتاً ارتقای سلامت روان جامعه دانشگاهی می باشد.